Mekanik Anabilim Dalı

Varoluşundan bu yana insanoğlu, evrenin doğasındaki gerçekliği kavrayabilmek adına çalışmış, yaşam felsefesini ve gelişimini bu arayış belirlemiştir. Mekanik, doğada işleyen yasaların matematik diliyle tanımlanması veya ifade edilmeye çalışılmasıdır. Mühendislik formasyonu kazanılmasında ilk adım, akademik çalışmalar için  temel bilgi mekaniktir.

 

Mekanik Anabilim Dal'ında yürütülen çalışmalarda amaç; mevcut bilgiye ulaşmak, bu bilgiyi lisans ve lisansüstü düzeyde öğrencilere aktarmak, çeşitli uygulamalarda kullanmak ve evrensel bilgiye katkıda bulunmaktır.

 

İnşaat mühendisliği eğitimine yönelik olarak cisimlerin dayanımı ve hareket yasaları temel konularımızdır. Farklı malzeme özelliklerine sahip homojen veya kompozit, düzlemsel ve yüzeysel taşıyıcıların statik, dinamik ve stabilite analizleri konuları üzerine bilimsel çalışmalar yapılarak akademik gelişim sürdürülmektedir. Uygulamada büyük açıklıklı çatılar, soğutma kuleleri gibi özel problemler ve titreşim problemleri için projeler üretilmektedir. 

 

Mekanik, fiziğin basit ve eski bir koludur. Cisimlerin Hareketlerini ve bunun özel bir hali olan dengelerini inceler, ancak bu esnada cisimlerin bünyelerinde esaslı bir değişiklik olmadığı kabul edilir.

 

Her doğa biliminde olduğu gibi mekanik de deneyden elde edilen esaslara dayanır. Gözlemden çıkarılan sonuçlar sıralanır, olayların artak tarafları aranır ve hangi şartlar altında bu sınıf olayların tekrarlanacağı incelenir, kısaca, bir olaya giren çeşitli faktörler arasında değişmeyen bağıntılar yani olayın kanunu bulunulmaya çalışılır.

 

Mekanikte Yöntem: Mekanik esas itibariyle denel bir bilim olmakla birlikte her zaman deneye başvurmaz. Bir defa deney ve bazı soyut kavramlara dayanan esas teoremleri (aksiyom) koyduktan sonra diğer sonuçlar, artık lojik işleme dayanarak hep bu esaslardan elde olunur; yani bütün mekanik binası bu temellere oturtulur. Bu tarzda kurulan bilim dalına aksiyomatik bilim dalı denir.

 

Mekaniğin Dalları : Mekaniği çeşitli görüşlere dayanarak dallara ayırmak mümkündür. 
Bunlardan en uygun ayırma tarzı etüd edilen cismin tabiatına göre yapılandır: 


A) Rijit Cisim Mekaniği (Stereo Mekanik) : Şeklini, dış etkiler ne olursa olsun, hiç değiştirmeyen bir ideal cismin mekaniğidir. 
B) Tabii Katı Cisimler Mekaniği (Elasto-Plastomekanik) : Şeklini değiştiren katı cisimlerin mekaniğidir. 
C) Akışkanlar Mekaniği (Hidro-Aeromekanik) : Sıvı ve gaz biçiminde olan cisimler mekaniğidir.

Bundan başka dallara ayırmada kullanılan diğer prensip, uygulanan matematik disiplindeki farktır: 
i)   Elemanter Mekanik 
ii)  Analitik Mekanik 
iii) Vektöryel Mekanik

 

Buradaki fark, sırf konu incelenirken kullanılan matematik dalına verilen önemin belirtilmiş olmasıdır. Son olarak dallara ayırmada ayırmada kullanılan diğer bir esas, amacın tatbiki veya teorik olmasıdır: 


1) Teorik Mekanik 
2) Teknik Mekanik

 

İsimlerinden de kolayca anlaşılacağı üzere, teorik mekanik uygulamada  rast gelinen konulara ayrıca bir önem vermeksizin bütün konuları eşit bir titizlikle ele alır. 
Tatbiki mekanik ise mühendislerin uygulamada karşılaştıkları probleme, yaklaşık da olsa, bir cevap bulmaya çalışan dalın adıdır. Tatbiki-uygulamalı-mekanikte problemleri çözmek için, mekanik esaslardan başka bazı denel formüllere ve hipotezlere de dayanılır. Bu sebeple, teknik mekaniğin sonuçları her zaman kesin değildir. Uygulama alanı için yeter derecede bir yaklaşıklık sağladıkça, teknik mekanik, görevini yapmış sayılır.

 

Mekaniğin her dalının, biri teorik diğeri uygulamalı olmak üzere iki inceleme şekli vardır, örnek olarak, Elastisite Teorisine karşılık mühendislerin kullandıkları Cisimlerin Mukavemeti, Hidrodinamiğe karşılık da Hidrolik sayılabilir.

 

Mekaniğin Bölümleri : Konusu hangi cisim olursa olsun, her mekanik esas itibariyle: 


I)   Statik 
II) Dinamik 


gibi iki esas bölüme ayrılır. Statik, cisimlerin dengesini etüd ettiği halde Dinamik, hareket problemleriyle uğraşır.

 

Dinamik de iki ayrı bölümde incelenir : Bunlardan biri Kinematik olup, hareketin nedeni düşünülmeksizin elemanlarını inceler ve sıralar. Diğeri olan Kinetik ise kuvvetle kinematik büyüklükler arasındaki bağıntıyı, diğer bir deyimle hareketin kanunlarını araştırır.

 

Mekanik Anabilim Dalı Sayfası