Ulaştırma Anabilim Dalı

 

Ulaştırma, bireylerin ve toplumların gündelik yaşamında ayrılmaz ve bütünleyici bir bileşenidir. Belirli bir amaçla yer değiştirme eylemi gerçekleştirmek için yapılan işler ve kullanılan araçlar bir bütün olarak ulaştırma adını alır. Yolculuklar ve yük taşımaları, belirli gereksinimleri karşılamak için kentiçinde, şehirlerarasında ve ülkeleri birbirine bağlayan ulaştırma koridorlarında, belirli başlangıç ve son noktalar arasında yapılır. Bu amaçla, çeşitli özelliklere sahip ulaştırma türleri geliştirilmiştir. Kara, deniz ve hava ulaştırma sistemleri arasında yer alan ulaştırma türleri; karayolu, demiryolu, deniz yolu, suyolu ve havayolu şeklinde sınıflandırılabilir. Bu ulaştırma türlerinin her birinin bileşenleri (yol ağı, taşıtlar, enerji, yönetim, işgücü vd.) kendine özgü özelliklere sahiptir. Ulaştırma sistemlerinin geliştirilmesinde ve yönetiminde (planlamadan uygulamaya) çeşitli disiplinlere mensup uzmanlar görev alırlar. İnşaat mühendisleri, şehir plancıları, makina mühendisleri, elektrik-elektronik mühendisleri, işletmeciler vd. alanlardaki uzmanlar, ulaştırma yapılarının ve hizmetlerinin planlanmasında ve sunulmasında görev alırlar.

 

Ulaştırma alanında, özellikle de ulaştırma tesislerinin yapım, bakım ve onarımında görevli inşaat mühendisleri kendilerini ulaştırma mühendisi olarak kabul ederler. İlgilendikleri ulaştırma problemlerinin çeşitliliği ve karmaşıklığı, bu alanda uzmanlaşmayı gerektirdiğinden, bu tanımlama geçerlidir. Ulaştırma alanında çalışmak isteyen inşaat mühendisleri için iş olanakları oldukça zengindir. Kamu ve özel sektörde istihdam olanakları vardır. Karayolları ve demiryolları gibi kamu kurumlarında, belediyelerde, özel proje bürolarında ya da yüklenici şirketlerde çalışan çok sayıda ulaştırma mühendisi bulunmaktadır.

 

İnşaat mühendisliği kökenli ulaştırma mühendisleri ağırlıklı olarak ulaştırma yapılarının tasarım ve imalat (yapım) aşamalarında görev alırlar. Ulaştırma malzemeleri konusunda uzmanlaşan mühendisler de vardır. İnşaat mühendisliği eğitim planlarındaki geleneksel ulaştırma mühendisliği eğitimi, çoğunlukla ulaştırma yapılarının tasarımına odaklanır. Teknik ve teknolojinin çeşitli alanlarında yaşanan gelişmeler geleneksel eğitimin içeriğini ve uygulanma biçimini değişmeye zorlamaktadır. Sürdürülebilir kalkınma çerçevesinde arazi kullanımı-ulaştırma arasındaki ilişkiler, yaya, bisiklet ve toplu taşıma türlerine ağırlık verilmesi gerektiğini işaret etmektedir. Çevre konularında artan duyarlılık, ulaştırma yapılarının çevresel etki değerlendirme sonuçlarının mühendislik uygulamalarında dikkate alınmasını zorlamaktadır. Akıllı ulaştırma sistemleri ve otonom/bağlantılı taşıt teknolojilerindeki gelişmeler, geleneksel trafik ilişkilerini kökten değiştirme potansiyeline sahiptir.

 

Tüm bu özellikleriyle ulaştırma mühendisliği oldukça zengin ve dinamik bir çalışma alanıdır. Ulaştırma Anabilim Dalı, YTÜ İnşaat Mühendisliği lisans derecesi adaylarının bu alanda yetişmesi amacıyla, eğitim planında bulunan çeşitli dersler sunmaktadır. Karayolu Mühendisliği ve Demiryolu Mühendisliği zorunlu dersleri yanında planlama, tasarım ve işletim konularında çeşitli seçmeli dersler lisans eğitim planında yer almaktadır.

 

Ulaştırma yüksek lisans ve doktora programlarında, adaylar ulaştırmayla ilgili belirli konularda uzmanlaşmaya ve araştırmaya dönük çalışmalar yaparlar.

 

Ulaştırma Anabilim Dalı Web Sayfası